Gyros

Gyrosvlees is een traditioneel gerecht uit Griekenland. Het heet in het Grieks yúpoc of jíros. Het wordt er gezien als een fastfood gerecht, bestaande uit gegrild varkensvlees, in repen gesneden en gekruid. Dat gyros lijkt op shoarma is niet zo vreemd als je bedenkt dat beide gerechten zijn afgeleid van het Turkse döner kebab, een gerecht uit de 19e eeuw. Er is overigens nog wel wat onenigheid over de herkomst. Sommigen beweren namelijk dat al in de 9e eeuw in Bagdad een gerecht genaamd Judhaba werd gemaakt dat erg veel lijkt op de bereiding van gyros. Het gerecht komt echter in de eeuwen erna nergens meer voor. Gyros wordt net als shoarma aan een grote spies in de rondte gedraaid en bereid. De spies is omwonden met lappen varkensvlees en draait langzaam rondvoor elektrische verwarmingselementen (vergelijkbaar met een grill) en soms ook voor kolen. De hitte laat het vet uit het vlees smelten. Het vet druipt naar de onderkant en het vlees kan zodoende bruin en knapperig worden. Met een mes worden dunne reepjes van de gare buitenkant van de gyros gesneden en hiermee wordt een pitabroodje gevuld.  

Gebruik in de keuken

In Griekenland wordt gyros samen met plakjes tomaat, ui, frietjes, tzatziki of yoghurt in een pitabroodje gegeten. In het noorden van Griekenland wordt gyros geserveerd met mosterd of ketchup in plaats van yoghurt. In Athene zitten er geen frieten in en is de portie beduidend kleiner dan de portie die je op Kreta voorgeschoteld krijgt. Gyrosvlees staat bijna op elke menukaart van Griekse restaurants in Nederland en België. In Griekenland wordt gyros traditioneel gemaakt van varkensvlees. De laatste jaren is er ook gyros van kip verkrijgbaar. Mogelijk heeft dat te maken met het lage vetgehalte. Hoewel gyros als fastfood wordt gezien, zeggen de Griekse verkopers dat gyros minder vet of calorieën bevat dan een pizza of hamburger. Er zit volgens hen namelijk geen varkensvet aan. Toch bevat gyros veel vet. Het pitabroodje wordt daarnaast ook ingesmeerd met olijfolie voordat het gegrild wordt en de frieten bevatten ook het nodige vet. Gyros kun je eenvoudig thuis zelf maken. De supermarkt verkoopt kant-en-klare gyroskruiden en ook pitabroodjes behoren tot het standaard assortiment in de supermarkt. Bereid varkensvlees is 2 dagen houdbaar in de koelkast. Je kunt het ook invriezen. Dan is het 3 maanden houdbaar.