Port

Port is een sterke zoete wijn uit Portugal. Door aan gistende wijn wijnalcohol toe te voegen, ontstaat een gistingproces die een alcoholpercentage van 15% bereikt. Omdat er nog onvergiste suiker in de wijn achterblijft, ontstaat een zoete, versterkte wijn van ongeveer 20% alcohol. De druivenrassen die voor port worden gebruikt zijn: Bastardo, Donzelinho, Mourisco, Touringa, Tinta Francisca en Tinta Roriz. Deze druivenrassen worden speciaal geteeld door ongeveer 25.000 wijnboeren in Portugal, die hun oogst voor het merendeel aan de grote porthuizen verkopen. Port heeft haar naam te danken aan de Portugese stad Porto. In deze stad zijn de meeste wijnhuizen gevestigd. De druiven voor de port komen uit de Douro vallei. Deze vallei ligt 70 km ten westen van Porto.

Er zijn verschillende soorten port. De vintage port heeft de beste kwaliteit. Ze wordt uitsluitend gemaakt in de beste oogstjaren. Vintage port kan lang rijpen. Na een rijpingstijd van twee tot drie jaar in vaten wordt ze gebotteld. Daarna ontwikkelt de port zich verder op fles. Deze port kan heel lang worden bewaard. Het alcoholpercentage van de vintage port ligt op 20% of meer. Het is een wijn voor speciale gelegenheden. Een andere soort is de Late Bottled Vintage (LBV). De LBV port is port uit één oogstjaar, die na vier, vijf en zes jaar op fles wordt gebracht. Deze port heeft een lichte kleur. De port kan direct uit de winkel worden gedronken. Ten slotte is er nog de crusted port. Het is een specialisatie van de Britse wijnhandel en is een blending van twee of drie verschillende oogsten die jong wordt gebotteld. Kenmerkend voor deze port is de droesem (bezinksel), waardoor men de port moet decanteren. Decanteren is het overschenken van de wijn in een andere fles, zodat de droesem in de eerste fles achterblijft. Port kan verder onderverdeeld worden in de gewone ruby, de witte port en de tawny. Ruby port is een volle wijn, heeft een rijke kleur en is fruitig en zoet. Witte port wordt gemaakt van witte druiven. Vroeger was de witte port heel zoet. Tegenwoordig bestaat er ook droge. De tawny port is een blending van verschillende oogsten van verschillende jaren. Deze port is niet zo zwaar als de vintage port of de crusted port.

De ongefilterde, gebottelde portsoorten (zoals de vintage en crusted) zijn bedoeld om te bewaren. Sommige ongefilterde gebottelde soorten (Ruby Reserva, Vintage Character en LBV) kunnen ook lang bewaard worden. Andere soorten zijn eerst gestabiliseerd en gefilterd. Ze kunnen in de fles dan niet meer verbeteren. Men kan het zien aan de kurk, of de fles bewaard moet worden of niet. Bewaarports heffen een lange gedreven kurk die alleen met een kurkentrekker kan worden verwijderd. De direct drinkbare port heeft een stopkurk. Dat is een korte kurk met een plastic hoed. Deze flessen dient men staand te bewaren. Geopende flessen port zijn beperkt houdbaar.

Gebruik in de keuken

Een portje doet het altijd goed bij kaas als nagerecht. Een klassieke combinatie is port met stilton. De sterke smaak van de port smaakt goed bij de scherpe smaak van de kaas. In de Douro vallei serveert men bij de port lokale harde kaas met marmelade. Pas op met serveren van port bij zoete desserts. Naast de zoete smaak van het dessert kan de zoete smaak van de port een dunne, wrange smaak krijgen. Een gekoelde tawny of witte port is een prima aperitief. Eet hierbij gerookte ham (parmaham of serrano), salami of andere worstsoorten.

Soorten

vintage port, late bottled vintage (LBV), crusted port, ruby, witte en tawny