Sambal

Sambal is een kruidenmengsel. Het wordt gemaakt in landen als Indonesië, Maleisië, Singapore, het zuiden van de Filippijnen en Sri Lanka, Nederland (dankzij de invloed van Indonesië) en in Suriname. De pasta is over het algemeen erg pittig. De samenstelling is verschillend, maar er horen pepertjes in. De rode chili peper is de meest gebruikte in de verschillende sambalsoorten. Oorspronkelijk komt de sambal uit Indonesië. Het kruidenmengsel bestaat traditioneel uit gemalen Spaanse pepers. In Indonesië noemt men deze Spaanse pepers “lombok”. Er worden ook wel kleinere Spaanse pepertjes gebruikt, die zeer heet zijn. Deze heten “rawit”. Verder gaat er in het kruidenmengsel zout en azijn. Deze basis kan worden uitgebreid met gebakken uien, gefermenteerde garnalen (die ook wel “trassi”genoemd worden), suiker en alle soorten kruiden en specerijen.

De verschillende soorten sambal zijn verkrijgbaar in de supermarkt, toko’s en Aziatische supermarkten. Voor een grote en uitgebreide (verse) sambalsoorten kunt u terecht bij de Indonesische markten (pasar malam). In Nederland kennen we allemaal de Sambal Oelek. Deze naam heeft de sambal te danken aan het werktuig waar ze mee bereid wordt. Een “ulek” is een soort stamper die wordt gebruikt in combinatie met een vijzel, de “cobek”. Andere voor velen wel bekende sambal soorten zijn de sambal badjak, een pittige gebakken sambal, en de sambal manis, een pittige zoete variant. In de supermarkt wordt de sambal in kleine potjes aangeboden. Bij de toko of in de Aziatische supermarkt krijgt u echter voor hetzelfde geld een grote pot en heeft u meer keuze. Vraagt u bij de verse sambal aan de verkoper hoe lang de sambal houdbaar is. Het hangt veel van de bereidingswijze en gebruikte ingrediënten af. Dichte potten uit de supermarkt zijn erg lang houdbaar. Meestal bevat deze sambal conserveermiddel. Maar ook verse sambal bevat meestal conserveermiddel. Geopende potten bewaart u het beste in de koelkast. Dan zijn ze nog lang houdbaar.

Gebruik in de keuken

Sambal kan als “bijgerecht” op tafel gezet worden. Het smaakt prima bij Aziatische gerechten, vleesschotels, en sommigen vinden het lekker op een broodje kaas. Sambal kan gebruikt worden als (pittige) kruidentoevoeging. Het kan prima ter vervanging van chili’s gebruikt worden. De Sambal Oelek is zo’n beetje de basis van alle sambal. De Indonesische keuken geeft de voorkeur aan verse sambal. U kunt sambal eenvoudig zelf maken. U neemt hiervoor verse Spaanse pepers en u wrijft ze met wat zout in de vijzel tot een pasta. Vervolgens kunt u naar keuze kruiden, trassi, gebakken uien of specerijen toevoegen. Een zeer milde sambal is de Sambal Padang.

Soorten

Sambal Oelek, Sambal Badjak (Udang), Sambal Manis, Sambal Bawang, Sambal Katjang, Sambal Goreng, Sambal Kadang, Sambal Padang. (er zijn vele andere soorten)