Uien

De ui is een lookgewas en valt onder de familie van het Allium-geslacht. Dit is een zeer omvangrijk geslacht en bestaat uit meer dan 600 soorten. De ui is een tweejarige plant. In het eerste jaar vormt zich de bol, waarin reservevoedsel wordt opgeslagen. Een bol bestaat uit 2 tot 4 vlezige rokken die geel, rood of wit van kleur kunnen zijn. In het tweede jaar gaat de ui uitlopen en wordt ze voor de verkoop geselecteerd.

Men kan de ui onderverdelen in drie typen. Daarbinnen kent men verschillende rassen en variëteiten. Het voor ons meest bekende type is de bol. Hij varieert in kleur, scherpte en bewaarbaarheid. Het andere type is de sjalot. Zij ontwikkelt rond de moederboel zijbollen. Stengelui (of Japanse bosui) wordt als lente-uitjes vroeg geoogst. Het is een vrij grote plant die geen echte bollen vormt maar licht verdikte witte schachten die aan de basis met de wortels verbonden zijn. (Vergelijkbaar met de prei).

Uien zijn het hele jaar door verkrijgbaar in de winkel. De uienbollen worden los en in netjes verkocht. De lente-ui wordt meestal in de koeling in plastic folie verkocht. Zilveruitjes zijn meestal te koop in zuur verwerkt en worden aangeboden in een glazen pot. Bij aankoop moeten de uienbollen droog zijn en stevig aanvoelen. Koop geen exemplaren met groene uitlopers en zachte, vochtige of zwarte plekken. U kunt de uien meerdere weken op een koele en droge plaats bewaren.

Uien zijn rijk aan fosfor, calcium, natrium en vooral kalium. Fosfor en kalk zijn goed voor botten en tanden, en kalium voor de spierwerking. Het snijden van uien veroorzaakt vaak tranende ogen. Men kan dit voorkomen door de ui onder een lopende kraan te snijden. Dit is echter niet echt milieu vriendelijk. U kunt de ui ook eerst even in de koelkast of zelfs even in de vriezer leggen.

Gebruik in de keuken

De stengeluitjes worden als lente-uitjes als groente gekookt of gebakken. Zilveruitjes doen het goed in warme gerechten en in koude salades. Eigenlijk gebruikt men de ui voor de meeste gerechten. Meestal voegt u de ui ergens gesnipperd aan toe. Het harde stukje waar de haarworteltjes aan vastzitten is taai en smaakt bitter en dient daarom verwijderd te worden. De ui is niet alleen een groente op zichzelf maar vooral ook een smaakmaker voor vele gerechten. Gebruik een ui als groente door hem bijvoorbeeld te uit te hollen en te vullen met gehakt. Men kan de ui gebruiken als basis voor sauzen, stoofschotels, vlees, vis en bijgerechten. U kunt de ui glaceren, blancheren, of rauw verwerken.

Soorten

uien, sjalotten en stengeluien